TÜRKİYE  SANAL  EĞİTİM BİLİMLERİ KÜTÜPHANESİ                          Afyon Kocatepe Üniversitesi [Hazırlayan: Mustafa Ergün]
[Yazar ve Konuya Göre Arama][Fulltext ve İçindekiler Listesi][İngilizce Eğitim Siteleri][Türkçe Eğitim Siteleri]

OKUL BAŞARISINDAN HAYAT BAŞARISINA
 
Der: Müh.Kd:Alb. A.MEYVECİOĞLU
 
Başarının Hammaddeleri: Zekâ ve Kişilik Özellikleri

Okulda başarısız olan öğrenciler için ilk akla gelen neden, başarılı olmak için zekâlarının yeterli olup olmadığıdır. Oysa ilkokulu normal koşullarda başarılı bir şekilde bitirmeye yeten bir zekâ, orta öğrenim, daha yüksek öğrenim için bile yeterlidir. Okulda başarısızlık, zekâ faktöründen çok, zekâya işlerlik kazandıramayan etkisiz bir eğitimden kaynaklanmaktadır.

Ortaokul ve lise dönemi somut düşünceden soyut düşünceye geçilen bir dönemdir. Olayları simgelerle düşünmeyi, ayrıntılardan bütüne ulaşılabilecek bir sentez kavramını genç bu dönemde geliştirmeye başlar. Ancak bu yeni düşünme biçiminde gencin çevresinin olanakları ve bu olanaklardan 'yararlandırılış şekli çok önemlidir. Bir başka deyişle, zekânın hammaddesine işlerlik kazandıracak olan, çevredeki etkileşimlerdir. Öğrenilen yeni kavramları yeni durumlara uygulayabilmek, yani zekâya kıvraklık kazandırabilmek sürekli işleme ve eğitimle gelişir. İleri derecede eğitim eksikliği, .ekonomik ve coğrafi nedenler, zekâ potansiyelinin gelişmesini engelleyerek, zekâya yeterli düzeyin altında bir görünüm verebilir. Büyük kentlerin gecekondu bölgelerinde yaşayan çocukların birçoğunda bu yalancı geri zekâlılık tablosuna rastlanmaktadır. Buna karşılık, eğitim olanakları geniş olan yüksek sosyal sınıflar ve aile içi iletişimin başarılı olduğu ailelerden gelen çocukların soyut düşünme yetilerinin daha hızla geliştiği görülmüştür.

Zekâ ne kadar eğitilirse eğitilsin, doğal kapasitesinin üzerine fazla çıkamaz. Ancak uygun bir eğitim ve çevreyle desteklenmezse, temel zekâ yeteneği 15-16 yaşına kadar gösterilen doğal gelişme sınırlarını aşamaz. Hatta duraklama ve gecikmeler göstermesi de mümkündür.

Başarı İçin Zekâ Kişilikle Bağdaşmalıdır

Zekânın tek başına başarıyı yaratabileceği iddia edilemez. Heyecansal güçlükleri nedeniyle zekâlarından beklenen verimliliği gösteremeyen pek çok kişi olduğu gibi, kişiliklerindeki azim ve sebat özellikleriyle, zeki kişilerden daha fazla başarılı olabilmiş ortalama zekâ ölçülerine sahip kişiler de vardır.1966'da üniversite öğrencileri üzerinde yapılan bir çalışmada zekâ düzeyleri sınırda olduğu halde kişilik özelliklerinin desteğiyle başarı gösterebilen öğrencilere rastladık ya da tam tersi, ‘zekâ ' düzeyleri ortalamanın çok üstünde olmasına rağmen klasik bir okul başarısı ' gösteremeyen, çünkü ilgilerinin başka konulara yönelik olduğunu ifade eden üniversite, öğrencilerini de gördük. Burada önemli olan, zekânın kişilikle bağdaşması, yani kişilik , özellikleriyle bütünleşmesidir. Aksi halde, kişiliğinin tam yerine oturmaması nedeniyle kendine güven geliştirememiş, kendine bir amaç belirleyememiş kişinin zeki de olsa başarılı olması güçleşmektedir.

 Tam Metin