TÜRKİYE  SANAL  EĞİTİM BİLİMLERİ KÜTÜPHANESİ                          Afyon Kocatepe Üniversitesi [Hazırlayan: Mustafa Ergün]
[Yazar ve Konuya Göre Arama][Fulltext ve İçindekiler Listesi][İngilizce Eğitim Siteleri][Türkçe Eğitim Siteleri]

Türbanın 30 yıllık yükselişi (2)

Enis Berberoğlu
11 Mayıs 1999

DÜN bu köşede türbanın 30 yıllık yükselişinin 1980'e kadarki dönemi ele alındı... Bugün biraz daha yakın tarihe geleceğiz.
* * *
12 Eylül darbesinin Milli Eğitim Bakanı Hasan Sağlam, İmam Hatip'lerdeki kız öğrencilerin başörtüsü takıp takamayacağını 22 Aralık 1980 tarihli bir yazıyla Diyanet İşleri Başkanlığı'na sordu... Diyanet'in örtünmenin gerektiği yolundaki görüşü doğrultusunda Kuran derslerinde başörtüsüne izin çıktı... Yine askeri rejimin eseri Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK) 20 Aralık 1980 tarihli genelgesi başörtüsünü tamamen yasakladı.
Başörtüsüne ‘‘türban’’ adıyla geçit bulmak Turgut Özal'ın ilk başbakanlığına rastladı. Özal'ın girişimleri netice verdi, YÖK'ten türbana 1984 yılında izin çıktı... Ne var ki aynı yıl Danıştay, türban yüzünden okuldan uzaklaştırılan bir kız öğrencinin itirazını reddetti.
Türban tartışması yeniden alevlenirken Cumhurbaşkanı Kenan Evren, Adana'da üniversite rektörleri ile toplandı, ‘‘Türkiye'de irtica tehlikesi var’’ dedi. YÖK Danıştay kararına da uyarak türbanı 1987 yılında yasakladı.
Turgut Özal, bu karara 6 Ocak 1987 günü Odalar Birliği'nde yaptığı bir konuşmayla karşı çıktı. ‘‘3-4 öğrencinin başörtüsü takmasıyla irtica olmaz. Ülkemizin bugünkü manzarası mazlum milletimizce ibretle seyrediliyor’’ derken Özal'ın gözleri doldu.
* * *
Türbanı serbest bırakmak için Meclis'te yasa hazırlığı 1987 genel seçiminden hemen sonra başladı... ANAP Malatya milletvekili Bülent Çaparoğlu'nun öncülük ettiği çalışma sonucunda yasa çıktı, ama Evren'den veto yedi... Bu kez türbana özgürlük YÖK Disiplin Yönetmeliği'nde değişiklikle sağlandı. Yeni bir yasa daha çıkarıldı, Evren bu defa veto yerine Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu... Türban yasasını iptali, 26 Mart 1989 yerel seçimlerinden hemen öncesine rastladı... Özellikle İstanbul'da türban yasağına karşı düzenlenen eylemler kamuoyunda geniş yankı buldu. Hatta türbanın ANAP'ın seçim hezimetine yol açtığı yorumları bile yapıldı... Turgut Özal, seçim ve türban ilişkisini şöyle anlattı: ‘‘Deniliyor ki, ‘Türban bize oy kaybettirdi'. Oy kaybettirmesi ya da oy kazandırması için türbanın yanında değilim. Bu bizim savunduğumuz üç hürriyetten din ve vicdan hürriyetinin bir gereğidir... Ben değil oy kaybetmek iktidarı kaybedeceğimi bilsem doğru yolda yürürüm ve sonuna kadar da giderim...’’
1990’lı yıllar başörtüsü konusunda Meclis'in devre dışı kaldığı, Refah (Fazilet) Partisi dahil kimsenin yeni yasa çıkaramadığı dönem oldu. Türban meselesi üniversitelerin başına kaldı.
 Tamamı